یک مرور جدید کاکرین نشان میدهد که بازتوانی قلبی (cardiac rehabilitation) بر پایه ورزش، میزان بستری شدن در بیمارستان را تا یکسوم و خطر حمله قلبی را بیشاز یکچهارم کاهش میدهد و در درازمدت نیز مفید است.
شواهد همچنین نشان میدهد که برنامههای جدیدتر بازتوانی قلبی که در منزل و با پشتیبانی دیجیتال انجام میشوند، میتوانند به اندازه خدمات متداول در مراکز درمانی مؤثر باشند.
بیماری عروق کرونر قلب شایعترین علت مرگومیر در سطح جهان است. این بیماری میتواند منجر به بروز درد قفسه سینه، حملات قلبی یا سکته مغزی شود. انجام برنامههای بازتوانی قلبی پساز وقوع یک رویداد قلبی بهطور گستردهای توصیه میشوند و ورزش بهعنوان یک جزء اصلی آن به حساب میآید.
مداخله مؤثر و کمهزینه
محققان، به رهبری پژوهشگران دانشگاه گلاسگو، ۱۰۷ کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده را آنالیز کردند که شامل ۲۶,۸۸۶ فرد مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب بودند. بیشتر شرکتکنندگان دچار حمله قلبی شده بودند، تحت جراحی قلب قرار گرفته بودند، یا دچار نوعی درد قفسه سینه شده بودند. زنان حضور کمتری داشتند و با وجود آنکه در بیشتر مطالعات وارد شده بودند، فقط ۱۷ درصد از شرکتکنندگان را تشکیل دادند.
نتایج کلی نشان میدهند که انجام بازتوانی قلبی بر پایه ورزش در مقایسه با عدم اجرای هر برنامهای، حملات قلبی را تا ۲۸ درصد، بستری شدن در بیمارستان به هر دلیلی را تا ۳۵ درصد و احتمالاً مرگومیر را کاهش میدهد.
شرکتکنندگان همچنین عملکرد فیزیکی، سلامت عمومی، سرزندگی، عملکرد اجتماعی و سلامت روان بهتری را گزارش کردند. این مزایا در چندین معیار معتبر کیفیت زندگی مشاهده شدند.
دکتر گریس دیبن (Grace Dibben)، نویسنده اصلی مطالعه از دانشگاه گلاسگو، میگوید: «یافتههای مرور ما نشان میدهند که بازتوانی قلبی بر پایه ورزش میتواند خطر حمله قلبی و بستری شدن در بیمارستان را کاهش دهد و درعینحال به افراد کمک کند تا به زندگی سالمتر و فعالتری بازگردند.»
دکتر دیبن اضافه میکند: «بسیاری از افراد پساز حمله قلبی یا جراحی قلب، اعتمادبهنفس خود را از دست میدهند و نگرانند که فعالیت بدنی برایشان خطرناک باشد. اگر ورزش بهطور مناسبی تجویز شود، نهتنها برای اکثر بیماران بیخطر است، بلکه میتواند نقش حیاتی در بهبودی و سلامت قلب آنها در طولانیمدت داشته باشد.»
شواهد روبهرشد برای مدلهای مدرن بازتوانی
این بهروزرسانی جدید شامل ۲۲ کارآزمایی جدید با حضور کمی کمتر از ۳,۵۰۰ شرکتکننده بود که دادههای جدیدتر را در نتایج نهایی گنجاندند. مطالعات جدیدتر شامل شرکتکنندگانی از کشورهایی با سطح درآمد پائین و متوسط (LMIC) بودند و برنامههای بازتوانی قلبی در منزل و دیجیتال را آزمایش کردند.
پروفسور راد تیلور (Rod Taylor)، نویسنده ارشد از دانشگاه گلاسگو، میگوید: «این مرور تأیید میکند که ورزش، ابزاری عالی برای بهبود سلامت عمومی در افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب است. با افزودن مطالعات جدیدتر به این بهروزرسانی، میتوانیم ببینیم که برنامههای دیجیتال بهخوبی برنامههای حضوری موثر هستند، که واقعاً قواعد بازی را در اینجا تغییر میدهند. این رویکردها ممکن است به ما کمک کنند تا به افرادی که نمیتوانند در خدمات مرسوم مستقر در مراکز درمانی شرکت کنند، دسترسی پیدا کنیم.»
چندین مطالعه در این بهروزرسانی در LMICها انجام شدند و انواع مختلف ورزش را در کشورهای مختلف بررسی کردند؛ به عنوان مثال، یوگا در هند و تای چی در چین. نویسندگان معتقدند که این امر نهتنها ارتباط شواهد را بهبود میبخشد، بلکه برخی از جمعیتها ممکن است بازتوانی مبتنی بر اشکال مرسوم و فرهنگی ورزش را جذابتر از بازتوانی مرسوم و مبتنی بر دستگاه بدانند.
استقبال کم علیرغم مزایای اثباتشده
علیرغم وجود شواهد قوی که از بازتوانی قلبی حمایت میکنند، پذیرش آن در بسیاری از سیستمهای مراقبتهای سلامت همچنان یک چالش است. دستورالعملهای مختلف بالینی، از جمله NICE در بریتانیا، بازتوانی قلبی را بهعنوان یک جزء کلیدی پساز یک رویداد قلبی به رسمیت میشناسند. بااینحال، همچنان بهطور گستردهای از آن استفاده نمیشود و میزان مشارکت در آن عموماً اندک است. طبق گزارش ارزیابی ملی بازتوانی قلبی (NACR) در سال ۲۰۲۵، میزان پذیرش بازتوانی قلبی برای بیماران مبتلا به سندرم حاد کرونری در انگلستان ۴۴/۵ درصد و در ولز ۷۱/۳ درصد بوده است.
نویسندگان توضیح میدهند که بسیاری از بیماران برای شرکت در برنامههای مرسوم بیمارستانی با موانعی از جمله تعهدات کاری، چالشهای رفتوآمد و مسئولیتهای مراقبتی مواجه هستند. این امر میتواند گروههایی را مانند زنان، سالمندان و جمعیتهای محروم بهشدت و بهطور نامتناسبی تحت تأثیر قرار دهد.
«بازتوانی قلبی بر پایه ورزش یک مداخله ارزان و مقرونبهصرفه است، اما در حال حاضر بودجه کافی برای آن اختصاص داده نشده و در اولویت قرار نگرفته است. ما میخواهیم این گزینه برای همه در دسترس باشد. این تحقیق جدید نشان میدهد که شما حتی لازم نیست برای بهرهمندی از مزایای آن به مرکز بازتوانی بروید - میتوانید از منزل خود در آن شرکت کنید و همچنان از مزایای آن بهرهمند شوید.»
- دکتر گریس دیبن (Grace Dibben)، نویسنده اصلی مطالعه از دانشگاه گلاسگو
چهاشنبه ۱ مهر ۱۴۰۵