یافتههای یک مطالعه مروری جدید کاکرین نشان میدهند که روزهداری متناوب در بزرگسالان دارای اضافهوزن یا چاق، بعید است منجر به کاهش وزن بیشتری نسبت به توصیههای غذایی مرسوم یا انجام ندادن هیچ مداخلهای شود.
چاقی یک مشکل جدی در حوزه سلامت عمومی است که به یکی از علل اصلی مرگومیر در کشورهای ثروتمند تبدیل شده است. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، نرخ چاقی بزرگسالان در سراسر جهان از سال ۱۹۷۵ بیش از سهبرابر شده است. در سال ۲۰۲۲، تا ۲.۵ میلیارد بزرگسال دچار اضافهوزن بودند. از این تعداد، ۸۹۰ میلیون نفر با چاقی مفرط دستوپنجه نرم میکردند.
در سالهای اخیر، روزهداری متناوب محبوبیت زیادی پیدا کرده است، که دلیل آن رسانههای اجتماعی، افراد تأثیرگذار در سبک زندگی و ادعاهای مربوط به کاهش وزن سریع و فواید متابولیکی آن است.
تفاوت معناداری در کاهش وزن وجود ندارد
محققان، شواهد حاصل از ۲۲ کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده را شامل ۱۹۹۵ بزرگسال در سراسر آمریکای شمالی، اروپا، چین، استرالیا و آمریکای جنوبی آنالیز کردند. کارآزماییها اشکال مختلف روزهداری متناوب را، از جمله روزهداری یکروز در میان، روزهداری دورهای، و تغذیه با محدودیت زمانی، بررسی کردند. اکثر مطالعه شرکتکنندگان را به مدت بیش از 12 ماه پیگیری کردند.
این مرور، روزهداری متناوب را با توصیههای غذایی مرسوم و بدون مداخله مقایسه کرد. به نظر نمیرسد روزهداری متناوب در مقایسه با توصیههای غذایی استاندارد یا انجام ندادن هیچ مداخلهای، تأثیر بالینی معناداری بر کاهش وزن داشته باشد.
ارائه گزارش از عوارض جانبی این روش در سراسر کارآزماییها متناقض بود، و نتیجهگیری قطعی را دشوار ساخت. شواهد همچنان محدود بوده و فقط ۲۲ کارآزمایی وجود دارند که بسیاری از آنها حجمنمونه کوچک و گزارشهای متناقضی دارند.
لوئیس گارگنانی (Luis Garegnani)، نویسنده اصلی این مرور از مرکز وابسته کاکرین در بیمارستان ایتالیایی دانشگاه بوئنوس آیرس، معتقد است: «به نظر نمیرسد روزهداری متناوب برای بزرگسالان دارای اضافهوزن یا چاقی که سعی در کاهش وزن دارند، مؤثر باشد.»
هیاهو بر شواهد غلبه میکند
گارگنانی نسبت به هیاهوی پیرامون روزهداری در فضای مجازی نیز هشدار داد: «روزهداری متناوب ممکن است برای برخی افراد گزینه معقولی باشد، اما شواهد فعلی، شور و شوقی را که در رسانههای اجتماعی میبینیم، توجیه نمیکند.»
تعداد کمی از کارآزماییها به بررسی نتایج بلندمدت روزهداری متناوب پرداختهاند. گارگنانی افزود: «چاقی یک بیماری مزمن است. نتایج کارآزماییهای کوتاهمدت، هدایت تصمیمگیریهای بلندمدت را برای بیماران و پزشکان دشوار میکند.»
اکثر مطالعات واردشده، جمعیتهای عمدتاً سفیدپوست را در کشورهای ثروتمند دربرگرفتند. از آنجاییکه چاقی یک بحران به سرعت در حال رشد در کشورهایی با سطح درآمد پائین و متوسط است، انجام تحقیقات بیشتری در این جمعیتها نیز مورد نیاز است.
بنابراین نویسندگان هشدار میدهند که این نتایج ممکن است سرنخهایی را ارائه دهند، اما نمیتوان آنها را به کل جمعیت تعمیم داد، زیرا ممکن است بسته به جنس، سن، قومیت، وضعیت بیماری یا اختلالات یا رفتارهای غذایی زمینهای متفاوت باشند.
اوا مادرید (Eva Madrid)، نویسنده ارشد واحد سنتز شواهد کاکرین، گفت: «با شواهد فعلی موجود، ارائه یک توصیه کلی دشوار است. پزشکان هنگام توصیه به یک فرد بزرگسال دارای اضافهوزن برای کاهش وزن، باید رویکرد موردی را اتخاذ کنند.
سهشنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴