نتایج یک مرور جدید کاکرین نشان میدهند که تکنیکهای آمادهسازی مورد استفاده پیشاز انتقال جنین، که مهمترین مرحله در فرایند IVF محسوب میشود، هیچ تأثیر اثباتشدهای بر نرخ بارداری ندارند و بهدلیل وجود دادههای محدود یا با کیفیت پائین، مبهم و بینتیجه باقی میمانند.
انتقال جنین، آخرین و آسیبپذیرترین مرحله در لقاح آزمایشگاهی (in vitro fertilization; IVF) است و فقط یکسوم از انتقالها منجر به بارداری میشوند. برای افزایش این احتمال، پزشکان از تکنیکهای مختلفی استفاده میکنند، اما مشخص نیست کدامیک منجر به نرخ بالاتر بارداری میشود.
شیوه کار در کلینیکهای مختلف متفاوت است. برخی مراکز بهطور معمول از تکنیکهای آمادهسازی مانند تنظیم پر بودن مثانه استفاده میکنند، درحالیکه برخی دیگر آنها را ضروری نمیدانند و بهطور کامل حذف میکنند.
محققان ۱۱ مطالعه را آنالیز کردند که در مجموع شامل ۲۵۲۴ زن تحت انتقال جنین بودند. آنها سه دسته از تکنیکهای آمادهسازی مورد استفاده را در کلینیکهای باروری بررسی کردند: صاف کردن زاویه رحم-دهانه رحم با استفاده از مثانه پر، خارج کردن مخاط دهانه رحم پیشاز انتقال، و «پساز بارگذاری»، تکنیکی برای هدایت جنین از طریق دهانه رحم.
در مجموع، محققان دریافتند که هیچیک از این سه تکنیک، شواهد قابل اعتمادی را مبنی بر سودمندی خود ارائه ندادند. کارآزماییهای واردشده، کوچک و مملو از نقاط ضعف روششناسی بودند، به این معنی که شواهد آنها با قطعیت پائین یا بسیار پائین ارزیابی شدند، و نویسندگان هیچ دلیلی را برای توصیه به استفاده از هر یک از آنها در مقایسه با مراقبتهای استاندارد نیافتند.
دکتر ریوسوکه آکینو (Ryosuke Akino)، متخصص زنان و زایمان از کلینیک بانوان کاتو (obstetrician-gynaecologist from Kato Ladies Clinic)، میگوید: «تا حدودی، این موضوع بیشتر به روشهای متداول موجود بازمیگردد تا شواهد. شیوههای فعلی در این زمینه اغلب منعکسکننده پروتکلهای محلی، ترجیح پزشکان و عرف تاریخی هستند تا شواهدی قوی و با کیفیت بالا.»
دادههای کمی در مورد عوارض جانبی در دسترس بودند، اما تیم مرور - متشکل از متخصصان متدولوژی و متخصصان زنان و زایمان - خاطرنشان کردند که آمادهسازی کامل مثانه و برداشتن مخاط دهانه رحم عموماً بیخطر تلقی میشوند، و هیچ شواهد روشنی از آسیب یا عوارض عمده جانبی ندارند.
دکتر جیمز براون (James Brown)، متخصص زنان و زایمان از موسسه تحقیقات و سلامت زنان استرالیا، میگوید: «اگرچه این تکنیکها عموماً بیخطر تلقی میشوند، بررسی اثربخشی آنها همچنان مهم است.»
دکتر آکینو و دکتر براون میافزایند: «مثانه پر میتواند ناراحتکننده باشد، اگرچه ممکن است قرار دادن کاتتر را در برخی موقعیتهای رحمی آسانتر کند و دشواری روش را کاهش دهد. برداشتن مخاط معمولاً سریع است، اما اگر بهصورت تهاجمی انجام شود و باعث خونریزی شود، ممکن است بر تجربه زن تأثیر بگذارد. در مجموع، خطرات خفیف هستند و بیشتر به ناراحتی و عوامل خود تکنیک مربوط میشوند تا آسیب بالینی.»
درحالیکه اکثر جنبههای IVF در طول چند دهه گذشته پیشرفت قابل توجهی داشتهاند، این مرحله خاص تاحدزیادی بدون تغییر باقی مانده است. در عوض، توجه تحقیقات به سمت کیفیت جنین و عوامل ژنتیکی معطوف شده است که تأثیر بیشتری بر میزان موفقیت نسبت به روش انتقال جنین دارند. انتقال جنین همچنین به شدت به فردی که این عمل را انجام میدهد وابسته است و استانداردسازی آن دشوار است، که همین امر، طراحی کارآزماییهای بزرگ و دقیق را دشوار میکند. زنان اغلب تمایلی ندارند تا جنینهای ارزشمند خود را در یک کارآزمایی تصادفیسازیشده به خطر اندازند.
دکتر نویوری یاماجی از دانشگاه پزشکی شوا، ژاپن، میگوید: «شانزده سال تحقیق هنوز به یک سوال اساسی در مورد تکنیک IVF پاسخ نداده است. این یک گام حیاتی در فرایند IVF است و این تغییرات و تکنیکهای کوچک میتوانند تفاوت بزرگی را ایجاد کنند، اما تا زمانیکه کارآزماییهای قویتر و با کیفیتتری انجام نشوند، اطلاعات بیشتری نخواهیم داشت.»
تمام مطالعات در کشورهایی با سطح درآمد بالا انجام شدند، به این معنی که یافتهها ممکن است به دیگر شرایط و جمعیتها تعمیم داده نشوند. از آنجا که این روشها ارزان بوده و به راحتی قابل تغییر هستند، نویسندگان معتقدند اولویتبندی تحقیقات در شرایطی با منابع محدود، که در آنها استانداردسازی روشهای اولیه میتواند بیشاز اصلاحات فنی پیشرفته اهمیت داشته باشد، ممکن است بسیار ارزشمند باشد.
پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵